Συνεδρία 67: Μέρος Γ, Βαρκελώνη

Και ενώ προσπαθούσα να προσαρμοστώ στο Παρίσι, ψάχνοντας σπίτι και ακονίζοντας τα σκουριασμένα γαλλικά μου, μου λένε ότι είμαι ο μοναδικός ισπανόφωνος και καταλανόφωνος που υπάρχει στην ομάδα και έτσι θα πρέπει να πάω Βαρκελώνη. Εκείνη τη στιγμή, καθώς μου ζητούσαν συγγνώμη για την ταλαιπωρία και μου έλεγαν ότι θα με αποζημιώσουν για αυτήν, πέρασαν μπροστά από τα μάτια μου όλα τα έργα του Gaudí, το Camp Nou, το Montjuic, η Barceloneta, τα μπούτια το jamón κρεμασμένα στα τσιγκέλια στις υπαίθριες αγορές και οι λιγότερο στημένοι από Άγγλους και Γάλλους, Καταλανοί. Έτσι πήρα τηλέφωνο ένα φίλο στη Βαρκελώνη για να μείνω σπίτι του μέχρι να βρω το δικό μου και την έκανα για το Νότο την επόμενη μέρα.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος της πολύ αργής ενημέρωσης του blog, αφού σε ένα μήνα έχω αλλάξει τέσσερις χώρες (με την Ελλάδα μέσα). Το καλύτερο της υπόθεσης με τη Βαρκελώνη είναι ότι η συμβία έρχεται μαζί μου καθότι αν και γαλλοθρεμένη, η έρευνά της είναι πάνω στην καταλανική γλώσσα. Ομολογώ ότι τα δικά μου καταλανικά είναι σε μέτριο επίπεδο, παρ' όλ’ αυτά οι Καταλανοί σου απαντάνε στα καστιγιάνικα εύκολα. Δίγλωσση κοινωνία στην πραγματικότητα καθώς είναι εξαιρετικά εύκολο να παρατηρήσεις την αυτόματη μετατροπή από γλωσσά σε γλώσσα, όπως πατάς Alt+Shift στο υπολογιστή σου. Εντάξει, προφανώς και χαίρονται όταν κάνεις την προσπάθεια να μιλήσεις καταλανικά, όμως ο πληθυσμός της πόλης είναι εξαιρετικά μικτός.

Αντίθετα με τις συνορεύουσες περιοχές, η Βαρκελώνη έχει δεχτεί μεγάλη εσωτερική μετανάστευση από Ανδαλουσία, Εξτρεμαδούρα και Αστούριας, όπως και μεγάλη εξωτερική μετανάστευση από τη Λατινική Αμερική. Υπάρχουν περιοχές στα όρια της πόλης όπως το Sant Boi που κατοικούνται κατά 45% από Ανδαλουσιάνους, η περιοχή κοντά στο αεροδρόμιο στο Prat έχει πάνω από 50% Αστουριάνους, ενώ γειτονιές όπως το Collblanc (κοντά στο γήπεδο της Barça) ή στο Βόρεια πλευρά της πόλης στο Sant Andreu ή τη  Vía Juliá είναι μέρος λατινοαμερικάνικης παροικίας. Μέσα στον ενθουσιασμό μου από τη Γαλλία όπου για να νοικιάσεις σπίτι πρέπει να έχεις εγγυητή που να διαμένει και να εργάζεται εκεί (cautionnaire), πίστευα ότι στην Ισπανία όπου η κρίση έχει χτυπήσει κυρίως τον κλάδο των ακινήτων δε θα ήταν τόσο δύσκολο να βρω σπίτι.

Λάθος, λάθος, λάθος. Η κρίση έχει βγάλει στους ιδιοκτήτες σπιτιών όλο τον μικροαστισμό. Έχουν γίνει τόσο φοβικοί που ζητάνε συμβόλαιο εργασίας ΚΑΙ τραπεζικές καταθέσεις που θα δεσμευτούν ΚΑΙ αποδόσεις μισθών τριών μηνών. Αυτό συμβαίνει σε όλη την Ισπανία, με τη Βαρκελώνη αυτήν τη φορά να μην είναι εξαίρεση.  Δηλαδή, κάποιος για να κλείσει σπίτι στην Ισπανία πρέπει να δουλεύει ήδη τρεις μήνες εκεί. Θα μπορούσε να είναι και ένα γραφειοκρατικό κόλπο να χτυπηθεί η μετανάστευση, αλλά σε μία χώρα με 26% ανέργους και 15.000 εξώσεις το χρόνο that is not the case, που λέγανε και στο χωριό που ήμουν πριν. Επειδή για ιδεολογικούς και ανθρωπιστικούς λόγους η επιλογή του να βρω σπίτι μέσω τράπεζας είχε διαγραφεί, πήγαμε στην επιλογή Νο.2, δηλαδή τα μεσιτικά.

Εκεί ανακαλύψαμε ένα άλλα μαγικό του ισπανικού συστήματος. Οι μεσίτες παίρνουν ότι ποσοστό γουστάρουν. Μάλιστα έχουν ρίξει τις τιμές τους στη προμήθεια που παίρνουν στο ένα ενοίκια ΣΥΝ το ΦΠΑ τα οποία τα πληρώνει αποκλειστικά ο ενοικιαστής. Γελάτε; Εγώ δε γέλασα καθόλου. Ειδικά όταν στην ultra καπιταλιστική Αγγλία είχα πληρώσει το μεσίτη το ¼ της τιμής του ενοικίου. Στον παραπάνω λογαριασμό προστίθενται και τα έξοδα συμβολαιογράφου. Δηλαδή ο ιδιοκτήτης ενός διαμερίσματος το δίνει για προώθηση σε έναν ατζέντη και δεν έχει απολύτως καμία επιβάρυνση. Άσε που μέσω του μεσιτικού αυξάνει κατά πολύ τις ημερήσιες επισκέψεις, επομένως και την πιθανότητα να κλείσει σπίτι.

Έτσι λοιπόν πήγαμε στην τρίτη λύση που ήταν να επικοινωνούμε απευθείας με ιδιοκτήτες. Το πρόβλημα εδώ ήταν ότι η προσφορά σπιτιών ήταν περιορισμένη. Βρήκαμε κάτι στις δυόμισι βδομάδες και επιτέλους μείναμε. Ελπίζω όλα να μπουν σε μία σειρά και να μπορέσω να αναπληρώσω τα χαμένα κείμενα μόλις μπει σταθερό internet σπίτι. Σε κάθε περίπτωση, συνεχίζουμε να ζούμε μαζί με τη συμβία, σε μια πόλη που καταλαβαίνουμε περισσότερο, στο Νότο με τον καλό του καιρό και το καλό του φαγητό, στην πόλη όπου εδρεύει η αγαπημένη μας ομάδα, στη Βαρκελώνη.

Συνεδρία 67: Μέρος Β, Παρίσι: Το Βαλς των Βρόμικων Καιρών

Είμαι από τους λίγους ανθρώπους στον πλανήτη που δεν τους αρέσει το Παρίσι. Και όταν λέω ότι δε μου αρέσει εννοώ καθόλου. Ούτε τα βλέπω όλα στραβά, ούτε έχω κάποιο μένος με τους Γάλλους. Έζησα δύο χρόνια στη Lyon και πέρασα μια χαρά, ενώ η Μασσαλία μου έβγαζε την αίσθηση ότι γυρίζω σπίτι μου. Αλλά το Παρίσι με όλο αυτό το grandeur μου την έπαιζε στα νεύρα.

Και δεν είμαι μόνο εγώ. Οι Γάλλοι φίλοι και γνωστοί είχαν πάνω κάτω την ίδια άποψη (οι Μασσαλοί εξαιρούνται του δείγματος λόγω εμπάθειας). Το Παρίσι είναι η βιτρίνα της Γαλλίας. Πιο φανταχτερό, πιο λαμπερό, πιο ακριβό, με πιο μικρές μερίδες στα πιάτα, και όλο αυτό το ψευδεπίγραφο μεγαλείο που δημιούργησαν ο Napoléon III και ο Baron Haussmann στα τέλη του 19^ου αιώνα. Εμένα μου φαντάζει σαν να μπαίνεις σε ένα κόσμο της Disneyland. Κατασκευασμένο και φαιδρό, απεικόνιση ενός μεγαλείου που υπήρξε μόνο στη φαντασία ενός αυτοχρισμένου αυτοκράτορα που ήθελε να μοιάσει στον πρόγονό του και στα χαρτιά ενός μεγαλοεργολάβου που επωφελήθηκε της ευκαιρίας. Αυτό το περιβάλλον με τα σύγχρονα μέσα (αυτοκίνητα, τηλεπικοινωνίες, ντύσιμο, κτλ) φαντάζει αστείο στα δικά μου μάτια ή γραφικό με την κακή έννοια. Γραφική είναι η Πράγα, το Παρίσι είναι αστείο.

Λόγω κάποιας τρολιάς προφανώς με έστειλαν εκεί. Όχι για ταξίδι, αλλά για να μείνω. Φανταζόμουν τον εαυτό μου στη θέση του Proust, να κάνω βόλτα στα jardins des tuileries και να αναζητώ το χαμένο χρόνο του Λονδίνου. Πήγα και βρήκα μια πόλη ίδια όπως την άφησα σαν εικόνα, αλλά όχι ίδιους ανθρώπους. Οι Γάλλοι έχουν αλλάξει, και οι Παριζιάνοι περισσότερο. Δεν είναι τυχαίο ίσως ότι ενώ σε όλη τη Γαλλία το Front National ανέβασε τα ποσοστά του και το σοσιαλιστικό κόμμα καταποντίστηκε λόγω της τραγικής διακυβέρνησης Holland, το Παρίσι έβγαλε σοσιαλίστρια δήμαρχο μετά από 24 χρόνια. Τα γεγονότα των τελευταίων 7 ετών από τις εξεγέρσεις στα προάστια, το μεταναστευτικό και την οικονομική κρίση έστρεψαν τους Παριζιάνους αλλού. Πέρα από διάφορες δημαγωγίες και λαϊκιστικές υστερίες, οι Παριζιάνοι κατάλαβαν στην πρακτική εφαρμογή του πράγματος ότι οι συγκρούσεις φέρνουν μεγαλύτερα προβλήματα. Αν δεν ήταν τόσο φαντασμένοι και ψωροπερήφανοι θα έφερναν το παράδειγμα της Μασσαλίας.

Επίσης τεράστιο πρόβλημα για τους Γάλλους γενικά, αλλά για τους Παριζιάνους ειδικότερα είναι η πολιτική ηγεσία και η σχέση που έχει με την κρίση. Οι Γάλλοι επέλεξαν τον Holland έναντι του Sarkozy διότι δεν τους άρεσε καθόλου το να τρέχει η Γαλλία πίσω από τη Γερμανία. Ο νέος πρόεδρος αποδείχτηκε σαν εκείνο το συμμαθητή που όλοι καλούσαν στα πάρτυ τους από υποχρέωση με την κρυφή ελπίδα να μην έρθει. Το άχρηστος είναι μια πολύ καλή λέξη να τον περιγράψει. Η Γαλλία τα τελευταία 3 χρόνια όχι μόνο δεν κατάφερε να σταθεί απέναντι στη Γερμανία, αλλά από κατώτερος συνέταιρος μετετράπη σε μαθητή που του κουνάει το δάχτυλο το Βερολίνο. Αυτή η πραγματικότητα σε συνδυασμό με το περιβάλλον του ψευδεπίγραφου μεγαλείου του Παρισιού κάνει ακόμα πιο κωμική την κατάσταση.

Η Γαλλία αρχίζει να έχει και αυτή προβλήματα στασιμοπληθωρισμού και ανεργίας όπως οι χώρες του Νότου. Η κυβέρνηση δεν έχει εναλλακτικές προτάσεις και ως γνωστόν τέτοιου τύπου κρίσεις χτυπούν πρωτίστως τα αστικά κέντρα. Το Παρίσι είναι το πρώτο που πλήτεται. Κάτι ακόμα που δεν είναι πολύ γνωστό για το Παρίσι είναι ότι η πόλη είναι εξαιρετικά επικίνδυνη. Αντίθετα με το Λονδίνο ή το Βερολίνο όπου κυκλοφορείς άνετα τις μικρές νυχτερινές ώρες, στο Παρίσι μετά τις 10 το βράδυ πρέπει να ξέρεις που θα πας. Δεν είναι όλο το κέντρο ασφαλές και για τα προάστια ούτε λόγος. Η νέα δήμαρχος θέλει να το αλλάξει αυτό, χωρίς να εφαρμόσει ακραίες μεθόδους όπως πχ τη μηδενική ανοχή του Giuliani στη Νέα Υόρκη.

Μπορεί να μην υπάρχει πια το σύνορο, όμως οι σχέσεις Γαλλίας και Γερμανίας είναι αυτές που καθορίζουν την Ευρώπη. Το Βερολίνο και το Παρίσι είναι που δίνουν τον τόνο και αυτή τη στιγμή έχουν εμπλακεί  σε ένα χορό που όλοι γνωρίζουν ποιος καθορίζει τα βήματα. Η κατάσταση όμως στους δρόμους του Παρισιού δείχνει ότι χορεύουν το βαλς των βρόμικων καιρών.

Συνεδρία 67: Μέρος Α, Λονδίνο: Ο Αντεροβγάλτης

Έχω καιρό να γράψω εδώ διότι μου έτυχαν πάρα πολλά σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα και δεν είχα χρόνο ούτε να κοιμηθώ. Ας τα πάρω με μια σειρά για να μπορέσω να τα παρουσιάσω στη λογική και με τον τρόπο που τους αξίζει. Η παρουσίαση θα γίνει σε τρία μέρη, ελπίζω και σε τρεις μέρες.

Ξεκινάω με χρονική σειρά. Τα τελευταία τρία χρόνια ζω στο Λονδίνο. Η Βρετανική πρωτεύουσα έχει περάσει διάφορες μεταλλάξεις στην ιστορία της. Καμία βέβαια δεν ήταν τόσο βίαιη όσο μετά από τη μεγάλη φωτιά του 1666. Μετά από εκείνη τη βδομάδα της κολάσεως οπόταν και κάηκαν τα δύο τρίτα της πόλης (παρόλο που οι νεκροί ήταν μόλις δέκα, συγκλονιστικά χαμηλό νούμερο για την εποχή), ένα βασιλικό διάταγμα επέβαλε οι κατασκευές πλέον να μη γίνονται με ξύλα και άχυρα, αλλά αποκλειστικά με τούβλα. Αυτό το διάταγμα μπορεί να καθυστέρησε την ανοικοδόμηση της πόλης, για την οποία χρειάστηκαν συνολικά περίπου 53 χρόνια, όμως της έδωσε τη σημερινή της αρχιτεκτονική ταυτότητα.

Πέρα από τους γυάλινους πύργους που υψώνονται στο City, στο Southbank και στο Holborn, η υπόλοιπη πόλη απαρτίζεται από κτήρια δύο με πέντε ορόφων με το χαρακτηριστικό παραλληλόγραμμο τουβλάκι. Μαύρο, γκρι ή καφέ στο Βόρειο Λονδίνο, μπεζ, λευκό ή βαθύ κόκκινο στο Δυτικό, καφέ ή κοκκινοπό στο Ανατολικό. Το Νότιο Λονδίνο είναι μια ξεχωριστή περίπτωση, λίγο μπασταρδεμένη αρχιτεκτονικά. Αυτή η μορφή σε συνδυασμό με τον καιρό και το πως είναι φωταγωγημένη η πόλη προσδίδει στο Λονδίνο μιαν ιδιαίτερη μορφή. Η συμβία την αποκαλεί «φωταγωγημένη σκοτεινιά» και κλέβω τον όρο πάραυτα.

Το Λονδίνο είναι η πιο πολυπολιτισμική πόλη που έχω ζήσει. Αποτελεί ένα μωσαϊκό από ανθρώπους, λαούς, θρησκείες και κουλτούρες που πολύ δύσκολα μπορείς να συναντήσεις αλλού στην Ευρώπη. Αμφιβάλλω αν μπορείς να το συναντήσεις και στην Αμερική. Διότι η πόλη δεν προσπαθεί να σε απορροφήσει ή να σε «αγγλοποιήσει». Αφήνει στον καθένα το περιθώριο να παραμείνει αυτό που είναι, αρκεί να πληρώνει. Εδώ είναι ίσως το πιο μελανό σημείο της σύγχρονης βρετανικής κουλτούρας, κατάλοιπο του Θατσερισμού: στη Βρετανία είσαι ένας τραπεζικός λογαριασμός. Δεν έχει σημασία τι γνώσεις ή τι συμπεριφορά έχεις, αλλά το πόσα βγάζεις.

Υπάρχει μια ολόκληρη κουλτούρα που περιστρέφεται γύρω από την οικονομία, όχι ως κοινωνική επιστήμη, αλλά με την έννοια της οικονομετρίας. Facts and Figures they say. Η νέα αυτή οπτική έχει μεταφέρει το βάρος από τη γη στο χρήμα για να συνάδει με τη βρετανική ταξική παράδοση. Ήταν ένας εύσχημος τρόπος να διατηρηθούν στον πραγματικό κόσμο οι τίτλοι των βαρώνων και των λόρδων που από γεωκτήμονες μετατράπηκαν σε entrepreneurs. Παράλληλη με αυτούς συνυπάρχουν όσοι μετανάστευσαν στο Λονδίνο από τις πρώην αποικίες και από την υπόλοιποι Ευρώπη. Εκπαιδευτικοί μετανάστες κατά βάση οι δεύτεροι, ολοκλήρωσαν προγράμματα σε Αγγλικά πανεπιστήμια και μετά παρέμειναν εκεί. Τέτοια περίπτωση είμαι και εγώ.

Όμως η διαμονή μου εδώ προς το παρόν ολοκληρώνεται. Για επαγγελματικούς λόγους πρέπει να πάω αλλού. Θα μου λείψει η κουλτούρα των Άγγλων απέναντι στην μπάλα, η τρομακτική ανοχή τους σε πολιτιστικά θέματα και η μπύρα. Τίποτα άλλο, από τον καιρό μέχρι την κουζίνα και τις εικόνες Μαλίων ή Φαληρακίου κάθε βράδυ που βγαίνουν και τα πίνουν. Όπως δε θα μου λείψει και η άτυπη γκετοποίηση. Ότι πχ το Δυτικό Λονδίνο έχει γίνει άντρο των δισεκατομμυριούχων Αράβων και Ρώσων, το Βόρειο των Κυπρίων, το Βόρειο-Δυτικό των Βραζιλιάνων και Πορτογάλων και το Ανατολικό θυμίζει Βαγδάτη. Πραγματικά όμως. Θα προτιμούσα οι άνθρωποι να είναι πιο ανακατεμένοι. Γιατί τώρα στο Whitechapel δε θα βρεις τίποτα που να θυμίζει το Jack αλλά ένα απέραντο ανατολίτικο παζάρι. Το καλό της υπόθεσης είναι ότι υπάρχει φαγητό της προκοπής και όχι αγγλική κουζίνα που είναι και ο πραγματικός αντεροβγάλτης.

Συνεδρία 66: Σβήνοντας τη Φωτιά

Καθυστέρησα λίγο να γράψω τη συνέχεια του προηγούμενου κειμένου που υποσχέθηκα διότι ήθελα να παρακολουθήσω το τι λένε πλέον οι εκπρόσωποι Συντηρητικών, Εργατικών και Φιλελευθέρων στην Αγγλία για τις αρμοδιότητες που πρέπει να παραχωρηθούν στη Σκωτία. Το πολιτικό παιχνίδι πλέον θυμίζει και μοιάζει με προεκλογική περίοδο με τη Σκωτία στο φόντο και τη Βρετανία στο προσκήνιο. Τίποτα καινούριο δηλαδή, αλλά το κυβερνητικό στρατόπεδο παρουσιάζεται εξαιρετικά διχασμένο.

Στους κυβερνώντες συντηρητικούς την αρχική ανακούφιση ότι δεν έγιναν οι πρώτη κυβέρνηση μετά από 50 χρόνια που χάνει εδάφη, πόσο μάλλον η κυβέρνηση που θα έχανε κύρια εδάφη και όχι αποικιακά, τη διαδέχτηκε σκεπτικισμός. Η υπόσχεση που δόθηκε στους Σκωτσέζους ήταν για περισσότερες εξουσίες σε θέματα φορολογίας, υγείας και επιδομάτων. Επίσης θα διατηρούνταν η συμφωνία Barnett που δίνει περισσότερα χρήματα στη Σκωτία από τον προϋπολογισμό από το 8% της οικονομίας που εκπροσωπεί. Όμως ο Cameron έχει πολλά προβλήματα. Στο λόγο που εκφώνησε μετά το «Όχι» των Σκωτσέζων έξω από την πρωθυπουργική κατοικία συνέδεσε τις παραχωρήσεις προς τους Σκωτσέζους με μια γενικότερη αλλαγή διοίκησης της Βρετανίας. Θα έλεγε συνταγματική, αλλά η Βρετανία έχει άγραφο/εθιμικό σύνταγμα, οπότε αυτό δεν υφίσταται.

Το βασικότερο πρόβλημα του Cameron είναι το κόμμα του. Οι συντηρητικοί βουλευτές δε βλέπουν με καλό μάτι την παραχώρηση εξουσιών στο Holyrood καθότι οι Tories είναι παραδοσιακά φανατικά υπέρ της συγκέντρωσης εξουσιών στο Λονδίνο. Αρκετοί Tories βουλευτές απειλούν όχι μόνο ότι θα καταψηφίσουν το νομοσχέδιο παραχώρησης εξουσιών, αλλά ότι θα φύγουν από το κόμμα και θα πάνε στο Ukip. Αυτό με τη σειρά του ασκεί τρομακτικές εκλογικές πιέσεις στους συντηρητικούς. Το ζήτημα της Σκωτίας το ενίσχυσε και η αιμορραγία των συντηρητικών προς το Ukip τόσο σε ψηφοφόρους, όσο και σε στελέχη δεν έχει τελειωμό.

Το έτερο κυβερνητικό κόμμα οι φιλελεύθεροι του Nick Clegg ξέρουν πολύ καλά τι σημαίνει εκλογικά να μην τηρείς τις υποσχέσεις σου στη Βρετανία. Η βασική υπόσχεση τους πριν τις προηγούμενες εθνικές εκλογές ήταν το βέτο που θα έβαζαν στην αύξηση των διδάκτρων στα πανεπιστήμια. Δεν το τήρησαν και από τότε σε κάθε εκλογική αναμέτρηση βουτάνε πιο χαμηλά, με κίνδυνο πλέον να μην μπουν καν στην επόμενη βουλή το 2015. Οι φιλελεύθεροι θεωρούν ότι αν οι συντηρητικοί και το Ukip μπουν σε πλειστηριασμό παροχών ή μη παροχών θα καταστραφεί αυτό που προσπαθούσαν τόσο καιρό να διατηρήσουν υποστηρίζοντας το «Όχι», το Union.

Οι εργατικοί θεωρητικά βρίσκονται σε καλύτερη μοίρα. Έτσι κι αλλιώς το πρόγραμμά τους υποστηρίζει την ανάσχεση των ιδιωτικοποιήσεων στο σύστημα υγείας και προτείνουν ένα νέο πιο κλιμακωτό σύστημα φορολόγησης. Όμως η παραχώρηση περισσότερων εξουσιών σε Σκωτία και Ουαλία που προτείνουν αφήνει έξω τους Βόρειο-Ιρλανδούς. Επίσης η αποκέντρωση εξουσιών αν δε συνοδευτεί με μιαν άλλη προσέγγιση στη γενικότερη διοίκηση της Βρετανίας θα οδηγήσει σε διοικητικό αδιέξοδο. Η Βρετανία αυτή τη στιγμή είναι ένα κεντροποιημένο κράτος. Αυτό που προτείνουν οι εργατικοί τη στρέφει προς την ομοσπονδιοποίηση, πράγμα που σημαίνει ότι θα χρειαστεί γενικότερη αναθεώρηση των πολιτικών και των δομών της Βρετανικής διοίκησης και του καταμερισμού των εξουσιών.

Σε κάθε περίσταση οι οποιεσδήποτε αλλαγές θα αργήσουν να έρθουν. Βάση του βρετανικού δικαίου μετά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος το Whitehall θα πρέπει να συντάξει όλες τις υποσχέσεις που έκανε προς τη Σκωτία σε σχέδιο νόμου και να τις υπερψηφίσει. Οφείλει να βγάλει και ένα χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή τους. Αυτό πρέπει να γίνει μετά από εκλογές οπότε είναι αναγκαίο να γίνουν οι εθνικές εκλογές στη Βρετανία το 2015 πρώτα. Έτσι οι εξουσίες στη Σκωτία θα παραχωρηθούν το νωρίτερο το 2016 που είναι η χρονιά στην οποία θα γίνουν τοπικές εκλογές εκεί. Ουσιαστικά δύο νέες κυβερνήσεις θα διαπραγματευτούν και θα εφαρμόσουν τις υποσχέσεις των προηγούμενων.

Τελικώς έτσι όπως πάνε τα πράγματα η πιο ζημιωμένη πλευρά είναι οι Άγγλοι. Το Λονδίνο προτείνει αυτοβούλως να χάνει εξουσίες και χρήματα. Σε δύο-τρία χρόνια τα βρετανικά κόμματα με τις προτάσεις τους για το Union, θα τρέχουν να το σώσουν σβήνοντας τη φωτιά που άναψαν.

Συνεδρία 65: Ο Βασιλιάς των Highlands

Έγινε το δημοψήφισμα στη Σκωτία για την ανεξαρτησία και το «Όχι» κέρδισε με την πολύ μεγάλη διαφορά των 10 μονάδων. Τώρα που τελείωσε η ιστορία καλό είναι να πούμε μερικά γενικά πράγματα και να δώσουμε κάποιες παρατηρήσεις πάνω στο θέμα. Ξεκαθαρίζω ότι ζω στο Λονδίνο, οπότε δεν έχω πλήρη εποπτεία για το τι ακριβώς συνέβαινε στη Σκωτία. Παρόλο που πήγα δύο φορές εκεί το τελευταίο εξάμηνο, είναι πάντα τελείως διαφορετικό να ζεις εκεί και να αφουγκράζεσαι καθημερινά τον παλμό του κόσμου.

Ξεκινώντας από το στρατόπεδο του «Ναι», να πω αρχικά ότι η ήττα ναι μεν ήταν μεγάλη, αλλά σε καμία περίπτωση ολοκληρωτική. Όπως θα λέγαμε και στη στρατηγική ήταν μια relative defeat. Και αυτό διότι με εκείνη τη δημοσκόπηση που έφερε το «Ναι» μπροστά δέκα μέρες πριν την ψηφοφορία το Holyrood πήρε από το Λονδίνο μιαν ισχυρή δέσμευση για παραχώρηση περισσότερων εξουσιών προς αυτό. Εντούτοις οι 10 μονάδες δεν μπορούν να χωνευτούν εύκολα. Αυτό δε σημαίνει ότι είναι και τελείως αδικαιολόγητες. Το στρατόπεδο του «Ναι» είχε τρία βασικά επιχειρήματα: 1) Μπορούμε να ζήσουμε από το πετρέλαιο που τώρα το εκμεταλλεύεται το Westminster, 2) Με αυτά τα χρήματα θα χαράξουμε τη δική μας δημοσιονομική πολιτική και 3) Δε θα εξαρτόμαστε από το Λονδίνο στον προϋπολογισμό που θέτει σε κίνδυνο τις δωρεάν παροχές σε εκπαίδευση και υγεία.

Από την άλλη πλευρά το στρατόπεδο του «‘Οχι» βρισκόταν σε ραστώνη μέχρι πριν δέκα μέρες. Καταρχάς το ίδιο το σύνθημά του, better together, ήταν λίγο χαζό όπως πολύ εύστοχα παρατήρησε ο John Oliver. Όμως υπήρχαν και εδώ δύο ισχυρά επιχειρήματα: 1) Το νομισματικό. Η Σκωτία ήθελε να κρατήσει τη λίρα και αυτή η απόφαση περνούσε από τα χέρια της Τράπεζας της Αγγλίας και 2) Το ζήτημα της διεθνούς εκπροσώπησης & συμμετοχής στους διεθνής οργανισμούς. Η Αγγλία είχε ξεκαθαρίσει ότι δε θα προέβαλε βέτο στην ένταξη μιας ανεξάρτητης Σκωτίας στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, αλλά δεν μπορούσε να εγγυηθεί ότι άλλες χώρες δε θα το έκαναν.

Κάποια τελευταία στοιχεία πριν την κριτική. Στις μικρές ηλικίες επικράτησε το «Ναι». Ειδικά στο γκρουπ 16-17 έπιασε 71%. Αντίθετα στις μεγάλες ηλικίες επικράτησε το «Όχι». Δύο από τρία μεγαλύτερα αστικά κέντρα το Dundee και η Γλασκώβη είπαν «Ναι». Αντίθετα, το Εδιμβούργο και όλη σχεδόν η επαρχία είπε «Όχι». Δεν υπάρχουν ακόμα στοιχεία για τον καταμερισμό βάση μορφωτικού επιπέδου που θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα. Επίσης, ο ιδιωτικός τομέας, και κυρίως ο χρηματοπιστωτικός ήταν ξεκάθαρα υπέρ του «Όχι». Πολλές εταιρίες και τράπεζες απείλησαν ανοιχτά ότι θα μεταφέρουν τα κεντρικά τους από το Εδιμβούργο σε Αγγλικό έδαφος σε περίπτωση «Ναι».

Η άποψή μου είναι ότι το «Ναι» τελικά έχασε με τόση άνεση διότι δεν μπόρεσε να πείσει για τα τρία βασικά προβλήματα της στρατηγικής ανεξαρτητοποίησης που είχε χαράξει. Στήριξαν πολύ μεγάλο ποσοστό της δημοσιονομικής πολιτικής στα έσοδα από το πετρέλαιο. Όταν βγήκαν στη δημοσιότητα ακαδημαϊκές έρευνες από πανεπιστήμια τόσο της Σκωτίας, όσο και της Αγγλίας και των ΗΠΑ που έδειξαν ότι τα αποθέματα είναι μικρότερα από όσα λέει το SNP και ότι το προσδόκιμο εξόρυξης δεν πάει στο 2050, αλλά στο 2030, 2035 βαριά, το στρατόπεδο του «Ναι» απάντησε ότι λένε ψέματα. Όχι ιδιαίτερα πειστικό.

Επίσης, όσον αφορά το νόμισμα, το SNP έλεγε «it is not a British pound, it is a Scottish pound”. Yeah right. Τα αποθεματικά και το νομισματοκοπείο ανήκουν στην Τράπεζα της Αγγλίας. Η Σκωτία αντιπροσωπεύει το 8% περίπου της Βρετανικής οικονομίας. Πέρα από το γεγονός ότι χρειαζόταν συγκατάθεση της Τράπεζας της Αγγλίας και του Westminster για να συνδεθεί μια ανεξάρτητη Σκωτία με το Βρετανικό νόμισμα, υπήρχε και το ζήτημα των αποθεματικών. Ο Salmond ζήτησε από την Τράπεζα της Αγγλίας το 8% των αποθεματικών της, αυτή απάντησε όχι και η αντίδραση των Σκωτσέζων ήταν, τότε δεν αγοράζουμε και τίποτα από το £1,3 τρις δημόσιο χρέος της Βρετανίας. Η κουβέντα έμεινε εκεί, αλλά το πρόβλημα παρέμενε. Το παράδειγμα της ζώνης του Ευρώ ή τα παλαιότερα παραδείγματα του Μεξικού, της Αργεντινής ή της Ταϋλάνδης θα έπρεπε να είναι διδακτικά. Οικονομίες διαφορετικών ταχυτήτων όταν ενώνονται οικονομικά χωρίς να έχουν ενωθεί πολιτικά δημιουργούν τέτοιο χάσμα που οδηγούν το μικρότερο σταδιακά στην καταστροφή. Η Σκωτία ήθελε να παίξει αυτό το παιχνίδι, που αποδεδειγμένα δεν κερδίζεται. Αν είχε άλλο πλάνο το συζητούσαμε, αλλά οι ηγέτες του SNP ήταν ξεκάθαροι ότι θα παίξουν στο παγκοσμιοποιημένο σύστημα της ελεύθερης αγοράς.

Εδώ πάμε στο τρίτο πρόβλημα. Υποθέτουμε ότι δε διατηρούσαν τελικά τη λίρα ως νόμισμα και έφτιαχναν μια Σκωτσέζικη λίρα. Ας πούμε ότι έπαιρναν και το 8% των αποθεματικών που δικαιούνται μαζί με το 8% του δημοσίου χρέους. Έχουν συμφωνήσει ότι θα μπουν στην ανοιχτή οικονομία. Θα χρειαζόντουσαν να εκδώσουν ομόλογα για να καλύψουν τρέχουσες ανάγκες μέχρι τα πρώτα έσοδα από το πετρέλαιο να μπουν στα κρατικά ταμεία. Με τόσα λίγα αποθεματικά, η Σκωτία θα ήταν έρμαιο των κερδοσκόπων. Όταν τα hedge funds κατάφεραν να υποτιμήσουν τη Βρετανική λίρα 30%, το Μεξικανικό peso 50% και το νόμισμα της Ταϋλάνδης 75%, τα δύο τελευταία σε μία μέρα, σκεφτείτε πόσα δις θα έχανε η Σκωτία αν οι αγορές πίστευαν ότι η ισοτιμία δεν ήταν η σωστή. Τη μέρα που δημοσιεύτηκε η δημοσκόπηση που έδινε μπροστά το «Ναι» η εκροές κεφαλαίων έφτασαν τα £2 δις σε 12 ώρες. Αν θέλεις να παίξεις σε αυτό το σύστημα, έχεις και αυτούς του κινδύνους.

Το «Όχι» από την άλλη μπορεί να κέρδισε, αλλά έκανε μεγάλες παραχωρήσεις για μεταφορά εξουσιών στο Εδιμβούργο. Χρησιμοποίησαν μάλιστα το παράδειγμα του Québec. Αυτό είναι εξαιρετικά πιθανό να δημιουργήσει αλυσιδωτή αντίδραση στα άλλα δύο μέλη του Union. Ειδικά οι Βόρειο-Ιρλανδοί είναι απίθανο να μη ζητήσουν τις εξουσίες που θα πάρουν οι Σκωτσέζοι από το Λονδίνο. Αλλά αυτήν την κουβέντα θα την ανοίξω πιο αναλυτικά το Σ/Κ στο επόμενο Post.

Τέλος, για τους νέους που ψήφισαν ναι έχω μια παρατήρηση. Επειδή παρακολούθησα το debate με τα παιδιά που έγινε τη Δευτέρα 15/09, το 80% των ερωτήσεων επικεντρώθηκε στο τι θα γίνει με τα δίδακτρα. Τα παιδιά φοβόντουσαν ότι θα χρειαστεί να πληρώσουν δίδακτρα στα πανεπιστήμια και στα κολέγια αν συνεχίσουν να είναι μέλη της Μεγάλης Βρετανίας όπως οι Άγγλοι συνομήλικοί τους. 

Η Σκωτία έχει ανεξάρτητη πολιτική ήδη στην εκπαίδευση και την υγεία και οι προϋπολογισμοί λιτότητας θέτουν αυτές τις παροχές εν αμφιβόλω. Διαφωνώ με όσους λένε ότι τα παιδιά ψήφιζαν σε ένα τόσο σοβαρό θέμα όπως θα ψήφιζαν σε ένα reality. Προέβαλαν τη δική τους ανησυχία. Μπορείς να το πεις εγωιστικό, αλλά όχι ανάλαφρο. Στην τελική, πόσο χειρότερο είναι αυτό από τον παραγωγό ουϊσκιού στα βουνά που ήθελε το Union για να πουλάει το προϊόν του στους Άγγλους, αλλά παράλληλα να νιώθει ο βασιλιάς των Highlands?

Συνεδρία 64: Ευλογητώς Συ το Όνομά Σου

Διάβαζα πρόσφατα μία έρευνα για τη θανατική ποινή στις ΗΠΑ και στον κόσμο γενικά και είπα να το συνδυάσω με το προηγούμενο post που αναφερόταν στο ακριβώς ανάποδο ζήτημα. Βασικά η σύνδεση δεν είναι τόσο τυχαία. Ειδικά στις ΗΠΑ οι φανατικοί υποστηρικτές της θανατικής ποινής είναι και φανατικοί πολέμιοι των εκτρώσεων. Μπορεί από μόνο του να είναι inception αυτό, αλλά τα στοιχεία κάνουν το όλο σκηνικό πολύ πιο αστείο.

Τα βασικά επιχειρήματα υπέρ της διατήρησης της θανατικής ποινής είναι τρία: 1) αφορά άτομα που δεν έχουν καμία δυνατότητα επανένταξης στην κοινωνία και έχουν διαπράξει ειδεχθή εγκλήματα, 2) κοστίζει λιγότερο από την ισόβια ποινή και 3) είναι το ισχυρότερο παράδειγμα προς αποφυγή (χρησιμοποιούν τη λέξη αποτροπή στα Αγγλικά-deterrence) προς άλλους επίδοξους εγκληματίες. Όλες αυτές οι απόψεις διαψεύδονται όμως από στοιχεία, σε μια χώρα που λειτουργεί αποκλειστικά με facts and figures.

Ξεκινάμε από το πρώτο επιχείρημα. Προφανώς η θανατική ποινή επιδικάζεται μόνο σε περιπτώσεις φόνου εκ προμελέτης, και εκεί πάλι όχι σε όλες τις περιστάσεις. Παρόλα αυτά, οι 35 πολιτείες που διατηρούν τη θανατική ποινή ως επιλογή συνεχίζουν να αποκαλούν τις φυλακές τους «σωφρονιστικά ιδρύματα» και το σύστημα σωφρονιστικό. Το αστείο ξεκινάει κάπου εδώ. Πώς στο κέρατο σωφρονίζεις κάποιον που σκοτώνεις; Αυτό αποκαλείται εκδίκηση και όχι σωφρονισμός. Πέρα από το ιδεολογικό και φιλοσοφικό του πράγματος, υπάρχει και κάτι πρακτικό. Έρευνες από επίσημες αρχές αλλά και τα πέντε κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠΑ έδειξαν ότι το ποσοστό λάθους στις καταδίκες ανέρχεται σε εθνικό επίπεδο στο 4,4% και σε ορισμένες Πολιτείες αγγίζει το 9,5%. Δηλαδή υπάρχει πιθανότητα να σκοτώσει το σύστημα κάποιον αθώο. Εκτός από πιθανότητα, την τελευταία δεκαετία έχουν αποδειχθεί τουλάχιστον τρεις περιπτώσεις που αυτό συνέβη. Ο κυβερνήτης της Alabama που έχει σπάσει κάθε ρεκόρ σε εκτελέσεις θανατοποινιτών, πήγε στο ανώτατο δικαστήριο τρεις περιπτώσεις ψηφοφόρων που δεν είχαν δικαίωμα ψήφου στην Πολιτεία του. Το ποσοστό αυτών των τριών ήταν 0,000012%. Αλλά με το 5,6% λάθους στις καταδίκες δε συγκινήται και δίνει άδειες εκτελέσεις αβέρτα, σα να ήταν cheeseburgers.

Κοστίζει λιγότερο; Θα έπρεπε κανονικά διότι σκοτώνεις μια κι έξω τον κατάδικο και εξοικονομείς τα χρήματα που θα δαπανούσες αν έμενε έγκλειστος ισόβια. Λάθος όμως. Το συνολικό κόστος για τις εκτελέσεις θανατοποινιτών στις ΗΠΑ ο 2013 ανήλθε σε $318 εκατομμύρια. Μελέτη του Princeton έδειξε ότι αν οι θανατοποινίτες έμεναν ισόβια μέσα, με μέσο όρο ηλικίας θανάτου τα 80 χρόνια θα κόστιζαν $239,5 εκατομμύρια. Για να ισοφαριστεί το κόστος εκτέλεσης θα έπρεπε οι θανατοποινίτες να φτάσουν σε μέσο όρο ηλικίας τα 107 χρόνια σε ισόβια κάθειρξη. Η προετοιμασία τόσο γραφειοκρατικά, όσο και ιατρικά για την εκτέλεση είναι μια διαδικασία που κοστίζει πολύ και είναι και το στοιχείο που αποκρύπτεται από τους υπερσυντηρητικούς διότι τους χαλάει το πιο πειστικό τους επιχείρημα.

Όσο για το θέμα της αποτροπής το επιχείρημα είναι αστείο. Τα ποσοστά βαριάς εγκληματικότητας παραμένουν σταθερά ή αυξάνονται τόσο στις ΗΠΑ όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Αντίθετα μειώνονται τα ποσοστά μικρών εγκλημάτων όπως κλοπές. Επίσης υπάρχει μια μεγάλη πτώση της τάξεως του 12,5% σε θύματα από ατυχήματα (τροχαία, οικιακά, εργασιακά), ενώ τα θύματα από αυτοκτονίες ή δολοφονίες αυξάνονται (1,5%, όχι τόσο πολύ). Χειρότερα πάντως γίνεται διότι η προβολή μέσω των ΜΜΕ που παίρνουν οι δίκες για φόνους εκ προμελέτης λένε ερευνητές του τμήματος κοινωνιολογίας του Columbia ότι δημιουργούν πιο εύκολα μιμητές (copy-cats) παρά αποτρέπουν. Σε μια χώρα όπου το να γίνεις διάσημος είναι raison d’être ακόμα και η αρνητική διασημότητα δεν απορρίπτεται.

Αυτό που ξέρουμε στα σίγουρα και με αντικειμενικά στοιχεία λοιπόν είναι ότι η θανατική ποινή α) έχει 4,4% πιθανότητα να εφαρμοστεί σε αθώους, β) κοστίζει περισσότερο από τα ισόβια και γ) δεν αποτρέπει παρόμοιες πράξεις. Παρόλα αυτά, πως η υπερσυντηρητική Αμερική θα αναφωνεί σε κάθε εκτέλεση «Ευλογητώς Συ το Όνομά Σου»;

Συνεδρία 63: Το Ατύχημα της Γέννας

Μια από τις ειδήσεις της βδομάδας που μου έκανε μεγάλη εντύπωση ήταν ότι μία τριαντατριάχρονη στην Indiana των ΗΠΑ κατηγορείται για εμβρυοκτονία και αντιμετωπίζει έξι με είκοσι χρόνια φυλάκισης επειδή... απέβαλε! Είδηση που θα έκανε όλους τους ιεροεξεταστές να δακρύσουν από συγκίνηση σε τέτοιο βαθμό που δε θα άγγιζαν ανήλικο αγοράκι για ένα μήνα. Κοιτώντας την είδηση λίγο πιο βαθιά, κόντεψα να πεθάνω στο γέλιο από το πως η νομοθεσία in the land of the free and the home of the brave είναι σα να προέρχεται από βιβλικά κατάστιχα.

Σύντομα, η ινδικής καταγωγής Purvi Patel διώκεται επειδή κατά τη διάρκεια πρόωρης γέννας στα μέσα Αυγούστου (δε δίνεται ακριβής ημερομηνία) απέβαλε και γέννησε ένα νεκρό έμβρυο. Ο τοκετός έλαβε χώρα στο σπίτι της. Πολλές γυναίκες στις ΗΠΑ που δεν έχουν τα οικονομικά μέσα να γεννήσουν σε νοσοκομείο γεννούν στα σπίτια τους, όπως τις παλιές και όχι τόσο καλές εποχές. Δεν είναι μόδα, είναι ανάγκη. Το παιδί γεννήθηκε νεκρό. Η Patel αντιμετωπίζει επίσης μέχρι και πενήντα χρόνια κάθειρξης διότι το νεκρό έμβρυο βρέθηκε σε σκουπιδοτενεκέ δίπλα στο σπίτι της, οπότε αν δεν αποδειχτεί ότι γεννήθηκε νεκρό (υπάρχει η μαρτυρία της μαμής), πάει για παραμέληση ανηλίκου και βρεφοκτονία από αμέλεια. Φυσικά οι δύο αυτές κατηγορίες είναι αντικρουόμενες μεταξύ τους και ο εισαγγελέας οφείλει να διαλέξει με ποια θα τη διώξει.

Το τραγικό είναι ότι 38 στις 50 πολιτείες έχουν νόμους κατά τις εμβρυοκτονίας. Φεμινιστικές οργανώσεις τονίζουν ότι υπάρχει μια προσπάθεια ποινικοποίησης της εγκυμοσύνης, αλλά μάλλον κάνουν λάθος. Όπως και σε όλο το debate για τις εκτρώσεις στις ΗΠΑ το ζήτημα είναι η ποινικοποίηση του γυναικείου σώματος και η μηδενική εξουσία που η γυναίκα θα μπορούσε να έχει πάνω σε αυτό. Το ακόμα πιο αστείο είναι ότι η νομοθεσίες ψηφίστηκαν με την επίφαση ότι θα βοηθήσουν τις γυναίκες και θα διώκονται οι γιατροί που κάνουν παράνομες εκτρώσεις. Επίσης (και εδώ τερματίζει) υποτίθεται ότι θα προστάτευε τη γυναίκα αν έχανε παιδί σε περίπτωση που ήταν θύμα οικογενειακής βίας. Αλλά, σε περίπτωση που δεν αποδεικνυόταν άμεση σύνδεση του ξυλοδαρμού και της αποβολής τότε κατηγορούμενη βρισκόταν η γυναίκα. Όπως και με τους γιατρούς, πάλι κατηγορείτο η γυναίκα που πήγε να κάνει την έκτρωση.

Στην πολιτεία της Indiana υπάρχει και νομολογία. Το Μάιο του 2012 μετά από δύο χρόνια δικαστικών περιπετειών, η Ταϋλανδέζικης καταγωγής Bei Bei Shuai καταδικάστηκε σε 12 χρόνια κάθειρξης επειδή έχασε το παιδί που κυοφορούσε σε μια απόπειρα αυτοκτονίας. Αυτό που αποδεικνύουν οι δύο αυτές περιπτώσεις είναι ότι υπάρχει μια προσπάθεια από τη δικαστική εξουσία στις ΗΠΑ να κατοχυρωθεί με νομολογία η ποινικοποίηση όχι μόνο των εκούσιων εκτρώσεων, αλλά και των ακούσιων. Πέρα όμως από την υπαγωγή της γυναίκας σε απλή αναπαραγωγική μηχανή, η οποία δεν μπορεί να κάνει λάθος στο λειτουργικό της ρόλο, υπάρχει και η φιλοσοφία δικαίου που επιστρέφει το νομικό πολιτισμό αιώνες πίσω.

Ας υποθέσουμε ότι το βασικό ανθρώπινο δικαίωμα είναι το δικαίωμα στη ζωή. Αυτό σημαίνει ότι η ζωή είναι εγγυημένη και η παρεμβάσεις των αρχών γίνονται θετικά για να τη διασφαλίσουν και αρνητικά για το πότε θα μπορούν να επέμβουν σε αυτήν. Το κρατικό μονοπώλιο στη βία εξασφαλίζει την εξουσία του νομοθέτη στο πότε θα μπορέσουν να αφήσουν κάποιον άνθρωπο να πεθάνει και υπό ποιες συνθήκες ώστε να μη διωχθεί ποινικά. Αυτό που αποδίδεται καλύτερα στα Αγγλικά ως “Right to live and let die”. Αφήνω τη φιλοσοφική ανάλυση της φράσης για άλλη φορά και περνάω σε αυτό που ενδιαφέρει. Εφόσον το κράτος ορίζει ποιος είναι σύννομος θάνατος και ποιος όχι, οφείλει να εφαρμόσει το νόμο υπό δύο προϋποθέσεις: 1) στο έδαφος στο οποίο έχει δικαιοδοσία και 2) στα άτομα τα οποία είναι μέλη του πληθυσμού σε αυτό το έδαφος. Ως εκ τούτου και πέρα από το τι επιτάσσουν οι επιστήμες όπως η βιολογία, για να εφαρμόσει ένα νόμο πρέπει τόσο ο θύτης όσο και το θύμα να είναι υπαρκτά πρόσωπα. Και εδώ υπάρχει ζήτημα. Μπορεί η γυναίκα να είναι υπαρκτή, αλλά το έμβρυο δεν είναι μέρος του πληθυσμού που αναγνωρίσει το κράτος. Η γυναίκα λοιπόν καταδικάζεται ότι έχει σκοτώσει ένα ‘ον’ που δεν καλύπτεται από το νομικό κώδικα, αφού οι αρχές δεν μπορούν να αναγνωρίσουν την ύπαρξή του.

Αυτά βέβαια όταν κοιτάμε τα πράγματα νομικά και όχι θρησκευτικά. Οι νόμοι αυτού του τύπου εκφράζουν τα βαθύτερα συντηρητικά θρησκευτικά συναισθήματα του Ιουδαιοχριστιανικού κατεστημένου. Οι φανατικοί των θρησκειών που σκίζονται για την ιερότητα της ζωής όταν αυτή είναι στη μήτρα της γυναίκας και μετά διατηρούν τη θανατική ποινή και σκοτώνουν τον ένα μετά τον άλλο τους θανατοποινίτες. Όπως έλεγε και ο κωμικός George Carlin, αν η ζωή βρίσκεται στο ωάριο τότε να συλλαμβάνουν τις γυναίκες μετά τη δεύτερη περίοδό τους ως serial killers. Και τους άντρες μετά τη δεύτερη μαλακία. Δεν είναι δυνατόν τόσα μωρά να πηγαίνουν χαμένα. Βέβαια οι ίδιες θρησκείες που λένε όλα αυτά για τα έμβρυα και για το πόσο ιερή είναι η ζωή και μπλα, μπλα, έχουν σκοτώσει αμέτρητους ανθρώπους στο όνομα της πίστης. Επίσης, κανένα θρησκευτικό δόγμα δεν προβλέπει νεκρώσιμη ακολουθία για τα έμβρυα που δε γεννιούνται. Τώρα πως γίνεται να σκίζεσαι ότι η γυναίκα δεν μπορεί να κάνει έκτρωση διότι σκοτώνει ένα ζωντανό «πλάσμα του Θεού» και να μην έχεις νεκρώσιμη ακολουθία για αυτό στο καταστατικό με ξεπερνά.

Η ανθρωπότητα κάνει συνεχώς βήματα προς τα πίσω όπως είχε πολύ εύστοχα προβλέψει το 2001 ο Umberto Eco. Σε λίγα χρόνια οι βιολόγοι δε θα μιλάμε πια για το θαύμα της ζωής, αλλά για το ατύχημα τηςγέννας.