Τετάρτη, 14 Μαΐου 2014

Συνεδρία 51: Το Μεξικανικό Σύνορο.


Η περιοχή εδώ και πολλά χρόνια έχει ονομαστεί Amexica. Πρόκειται για την έκταση που περιβάλλει το σύνορο μεταξύ ΗΠΑ και Μεξικού. Περιλαμβάνει λίγα μίλια στην Αμερικανική πλευρά, περίπου 50 από τη συνοριακή γραμμή και σχεδόν 200 στην Μεξικανική. Περιοχή μεγάλης φυσικής ομορφιάς και ακόμα μεγαλύτερης βίας. Εννέα καρτέλ βρίσκονται σε συνεχή πόλεμο μεταξύ τους εδώ και περίπου δώδεκα χρόνια που δημιουργήθηκε κενό ηγεσίας, αλλά τα θύματά τους δε σχετίζονται μόνο με τα ναρκωτικά.

Οι συνοριακές περιοχές έχουν αποδειχθεί προβληματικές και πηγές συνεχών αψιμαχιών σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας. Εκείνο που διαφοροποιεί την περίπτωση του συνοριογραμμής ΗΠΑ-Μεξικό είναι οι δρώντες. Αν εξετασθεί το ζήτημα ιστορικά θα δούμε ότι η βασική αιτία ήταν η διεκδίκηση και η προσάρτηση εδαφών από μία οντότητα με στοιχεία κράτους. Είτε πρόκειται για πόλεις-κράτη ή αυτοκρατορίες της αρχαιότητας, μεσαιωνικά βασίλεια ή σύγχρονα έθνη-κράτη, ο στόχος ήταν κοινός, όπως και η διαδικασία: πόλεμος, έλεγχος, προσάρτηση, εγκαθίδρυση κυριαρχίας. Αντίθετα, το οργανωμένο έγκλημα λειτουργούσε με παρόμοια λογική, αλλά διαφορετική πρακτική. Ο έλεγχος ήταν θεωρητικός σε μία περιοχή και σχετιζόταν με τη χρηματική απόδοση επί των παράνομων πωλήσεων, επίσης παράνομων προϊόντων. Προσαρτήσεις δεν υπήρχαν και οι πόλεμοι των συμμοριών γινόντουσαν κυρίως για το προϊόν και λιγότερο για τη γεωγραφική περιοχή. Άλλωστε αυτή ήταν πάντα ένα κομμάτι, μια γειτονιά ενός αστικού περιβάλλοντος. Η κυριαρχία επί της περιοχής ήταν πάντα φοβερά εναλλασσόμενη και μπορούσε να επηρεαστεί από πάρα πολλούς εξωγενείς παράγοντες.

Στην περιοχή από την Tijuana ως το Juárez και μέχρι την ακτή του Ατλαντικού και το Monterrey η κατάσταση είναι διαφορετική. Θυμίζει λίγο κράτος σε κατάσταση πλήρους αναρχίας με γαρνιτούρα εμπόλεμης ζώνης υπό μαφιόζικη διοίκηση.  Τέσσερα καρτέλς μάχονται για τον έλεγχο διαφόρων προϊόντων. Από ναρκωτικά, που είναι το βασικό, όπλα προς τις Νότιες πολιτείες των ΗΠΑ, γυναίκες μέχρι και τα περάσματα που χρησιμοποιούν οι μετανάστες προς τις ΗΠΑ. Κάθε καρτέλ ασχολείται με όλα τα παραπάνω και δεν υπάρχει εξειδίκευση. Η μάχη του οργανωμένου εγκλήματος έχει μετατραπεί σε γεωστρατηγική, διότι το βασικό διακύβευμα είναι το ίδιο το σύνορο. Το σύνορο, που αποτελεί τη φλέβα χρυσού πάνω στην οποία δομείται η παράνομη οικονομική δραστηριότητα. Επειδή, όση ποσότητα προϊόντων και αν διαθέτουν, είναι το σύνορο που εξασφαλίζει την αγορά.

Για τα ναρκωτικά και τα όπλα δε νομίζω ότι χρειάζεται να το αναλύσω πολύ. Οι ΗΠΑ παραμένουν η μεγαλύτερη αγορά και των δύο αυτών προϊόντων. Ειδικά στις Νότιες Πολιτείες με τους πολύ χαλαρούς νόμους περί οπλοκατοχής και οπλοχρησίας η επιχείρηση είναι μαγαζί γωνία. Μια σημείωση μόνο για τα όπλα: το εμπόριο γίνεται και προς τις δύο πλευρές. Όταν τελειώνουν τα πυρομαχικά των καρτέλς, είναι εξωφρενικά εύκολο να προμηθευτούν τα χρειαζούμενα από κάποιο κατάστημα όπλων στο Texas, την Alabama κ.ο.κ. Τα άλλα δύο είναι ελαφρώς  πολύπλοκα.
Όσον αφορά τις γυναίκες, παρουσιάζεται το εξής πολύ βασικό ζήτημα: είναι το κυρίως εργατικό δυναμικό της συνοριογραμμής. Οι περισσότεροι άντρες είναι μέλη των καρτέλς είτε εκούσια, είτε αφού υπέστησαν μεθόδους πειθούς υποκόσμου. Έτσι, τα εργοστάσια, που είναι άφθονα στην περιοχή έχουν γυναικείο εργατικό δυναμικό σε ποσοστά άνω του 75%. Αυτές είναι και οι πιο νόμιμες εργάτριες καθώς το προσωπικό σε ξενοδοχεία, τουριστικά, κέντρα διασκέδασης και εστιατόρια ελέγχεται κατά κύριο λόγο από το εκάστοτε καρτέλ. Είναι και οι γυναίκες που πέφτουν θύματα ομαδικών απαγωγών, βιασμών και δολοφονιών. Κάποιες εξωθούνται στην πορνεία, όμως επειδή μεταβαίνουν στα εργοστάσια ομαδικά, με λεωφορεία μισθωμένα από τους εργοστασιάρχες, πέφτουν θύματα και ομαδικά. Και όσες δεν υποτάσσονται, θανατώνονται.

Το πιο περίπλοκο ζήτημα όμως είναι εκείνο του ελέγχου των περασμάτων των μεταναστευτικών ροών. Αντίθετα με την Ευρώπη, στο σύνορο ΗΠΑ-Μεξικό, αλλά και στο Βόρειο μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά, το να μένει κάποιος στη μία πλευρά του συνόρου και να δουλεύει στην άλλη είναι διαδεδομένη πρακτική. Καθημερινά πάνω από 250.000 άνθρωποι, κυρίως γυναίκες, περνούν τα σύνορα νόμιμα για να πάνε στις δουλειές τους στις ΗΠΑ. Το βράδυ τα coyotes οδηγούν τους μετανάστες από περάσματα στις ΗΠΑ παράνομα. Ο έλεγχος του ποιος είναι ποιος παραμένει εξωφρενικά δύσκολος. Αν δεν πιαστούν επ’ αυτοφόρω, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο, το πρωί είναι κάποιος εργάτης. Και όπως συμβαίνει σε όλα τα κυκλώματα δουλεμπορίου, υπάρχει κάποιος ‘δικός τους’ στην αμερικανική πλευρά που φροντίζει να τους βρει δουλειά ώστε να πληρώσουν τα έξοδα για το πέρασμά τους στις ΗΠΑ.

Τα καρτέλς δολοφονούν μαζικά και κάνουν κινήσεις παραδειγματισμού. Για παράδειγμα αν ένα χωριό φύγει από την επιρροή των Zetas και περάσει σε εκείνη των Sinaloa, οι Zetas θα πάνε και θα το ξεπαστρέψουν. Οι άντρες που πήγαν με τους άλλους θα δολοφονηθούν, συχνά με βασανιστήρια και θα αποκεφαλιστούν, ή θα κρεμάσουν τα πτώματά τους από κάποια γέφυρα. Οι γυναίκες θα βιαστούν και θα δολοφονηθούν. Τα σπίτια θα καούν και τα παιδιά, όσα επιβιώσουν, θα μεταφερθούν σε χωριά των Zetas. Όσοι αστυνομικοί δε διεφθήρησαν από τα καρτέλς δολοφονήθηκαν πριν κλείσουν δίμηνο στη θέση τους. Ειδικά στο Juárez που βρίσκεται στο κέντρο οι δολοφονίες ξεπερνούν τις 50 το μήνα: επίσημα πια η πιο επικίνδυνη πόλη του κόσμου.


Όλα αυτά συμβαίνουν όχι απλώς στην αυλή, αλλά και μερικώς μέσα στο σπίτι των ΗΠΑ, που αδυνατούν να ελέγξουν το οτιδήποτε. Δεν είναι ότι δε θέλουν, η κεντρική, ομοσπονδιακή, κυβέρνηση τουλάχιστον. Όμως η διαφορετικές νομοθεσίες μεταξύ ομοσπονδιακού κράτους και Νότιων Πολιτειών δημιουργεί κενά που εκμεταλλεύεται το οργανωμένο έγκλημα. Για τη Μεξικανική πλευρά το ζήτημα έχει φτάσει σε επίπεδα μη επιλύσιμης κρίσης. Ακόμα και το στρατό έχουν στείλει ο οποίος με τη σειρά του διεφθάρει και έγινε στοιχείο της εγκληματικής δραστηριότητας. Καλό θα ήταν η Ευρώπη να το κοιτάξει το θέμα. Διότι υπάρχουν αρκετά κενά μεταξύ κοινοτικής και εθνικών νομοθεσιών που εκμεταλλεύονται διάφορα κυκλώματα. Και αρκετές συνοριακές περιοχές που κινδυνεύουν να καταλήξουν όπως το Μεξικανικό σύνορο.

12 σχόλια:

  1. Το Μεξικό έχασε 5 θέσεις στον δείκτη Human Development απο ότι βλέπω.
    Παραδόξως, ήταν σχετικά ψηλά για τα δεδομένα της κεντρικής και λατινικής Αμερικής.
    H διαφθορά είναι πολύ υψηλή όμως.
    Η εγκληματικότητα επίσης. Θυμάμαι την χαρακτηριστική ιστορία μιας γυναίκας που είχε αναλάβει ρόλο σερίφη στην πιο επικίνδυνη περιοχή κοντά στα σύνορα, κανένας άλλος δεν δεχόταν να αναλάβει εξαιτίας των απειλών κατά ζωής. Εκείνη ενώ το ήξερε πήγε και την σκότωσαν μέσα σε δύο μήνες.

    Ερώτηση: Θα νομιμοποιούσατε τα ναρκωτικά για τους ενήλικους χρήστες εάν γνωρίζατε πως αυτός είναι ένας τρόπος για να αποδυναμωθεί όλο αυτό το σύστημα απλά και μόνο απο την νομιμοποίηση της προσφοράς και ζήτησης που τώρα λειτουργεί στο περιθώριο. Επιπλέον οι κερδισμένοι πόροι από το κράτος θα μπορούσαν να διατεθούν στην απεξάρτηση όσων το επιθυμούν, στην ανάπτυξη, στην καλύτερη αστυνόμευση κλπ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι δύσκολο αυτό που λες διότι θα έπρεπε να νομιμοποιήσουν σκληρά ναρκωτικά. Τα καρτέλς εμπορεύονται ηρωίνη και κοκαΐνη και όχι μαριχουάνα. Άρα δεν μπορεί να νομιμοποιηθεί. Κατά τα άλλα όπως ακριβώς τα λες. Δύσκολη η εξίσωση.

      Διαγραφή
    2. Εννοούσα την τολμηρή πρόταση για νομιμοποίηση χρήσης όλων των ναρκωτικών για τους ενήλικες χρήστες.
      Γενικά εδώ και καιρό τείνω υπέρ της προσωπικής ευθύνης του καθενός για τον καθορισμό της ζωής του, ακόμα και αν οι αποφάσεις του τον οδηγήσουν σε χειρότερη και συντομότερη ζωή.

      Προσωπική ελευθερία > Πατερναλισμός. Γενικά δηλαδή.

      Από την άλλη ίσως να είναι πράγματι too much.
      Dunno..

      Διαγραφή
  2. Το τι είναι και σε ποιο επίπεδο φτάνει η προσωπική ελευθερία είναι μεγάλο θέμα. Όπως και το πόσο κατακάθονται και επηρεάζουν το υποσυνείδητο πράγματα όπως οι κοινωνικές αγκυλώσεις και τα κοινωνικά στερεότυπα.

    Η πρότασή σου είναι πραγματικά πολύ avant garde. Αλλάζεις το τοπίο, όμως δεν μπορώ να φανταστώ το τι θα γίνει αν νομιμοποιηθούν τα σκληρά ναρκωτικά και γίνουν νόμιμες αυτές οι επιχειρήσεις. Μιλάμε για ουσίες που αποδεδειγμένα είναι καταστροφικές. Και αυτό έρχεται σε άμεση ρήξη με τη φιλοσοφική βάση της φιλελεύθερης δημοκρατίας που τοποθετεί το δικαίωμα στη ζωή μπροστά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν έχω κατασταλαγμένη άποψη για το θέμα αλλά αν ήξερα σαν γεγονός πως η νομιμοποίηση όλων των ναρκωτικών δεν θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της χρήσης τους στον γενικό πληθυσμό τότε μάλλον θα συμφωνούσα στη νομιμοποίηση τους.

      Διότι, αν τα ποσοστά χρήσης τους παρέμεναν όμοια, είτε τα ναρκωτικά είναι παράνομα είτε είναι νόμιμα, τότε ποιό είναι το πρακτικό όφελος διατήρησης της απαγόρευσης τους;

      Ο λεγόμενος "πόλεμος κατά των ναρκωτικών" δεν πάει καθόλου καλά εδώ και δεκαετίες όπως και να το δει κανείς.

      Διαγραφή
  3. Περιμένω τα αποτελέσματα των εκλογών για το νέο post. Τα 2 επόμενα θα έχουν να κάνουν με αυτό το θέμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Κοίτα, τα σύνορα είναι commodity που λένε και στο χωριό μου. Τα έσοδα παράνομων δραστηριοτήτων που σχετίζονται αποκλειστικά με σύνορα έρχονται τρίτα ή τέταρτα συνολικά ενώ έμμεσα αγγίζουν το 55-60% του τζίρου των παράνομων δραστηριοτήτων. Ελπίζω να βρω αργότερα, διότι τώρα δεν, την έρευνα όπου το διάβαζα και να σας το κοτσάρω. Ας μην ξεχνάμε ότι με σύνορα και φύλαξή τους σχετίζεται και ένα 5-10% του επίσημου παγκόσμιου ΑΕΠ, δηλαδή οι στρατοί και συνοριοφυλακές-λιμενικά και όλα αυτά τα κέρατα, ενώ πάνω τους χτίζονται πολιτικές και κυρίως στρατιωτικές καριέρες. Μεγάλο πράγμα τα σύνορα, λίγο μικρότερο από την θρησκεία και τα έθνη.
    Γενικά είμαι μάλλον υπέρ της νόμιμης πώλησης διάφορων απαγορευμένων ειδών ή υπηρεσιών, ανάμεσά τους και των ναρκωτικών, ακόμα και των σκληρών. Μόνο που προτείνω ένα σύστημα ανάλογο με το σύστημα πώλησης αλκοόλ στην Σουηδία, το δίκτυο αποκλειστικά κρατικών καταστημάτων που οναμάζεται system bolaget (και ίσως ανάλογα με το είδος και κάποιου είδους καταγραφή στοιχείων). Έτσι τα έσοδα από την πώληση αυτών των ειδών που θεωρούνται επιβλαβή για τα άτομα της κοινωνίας που τα χρησιμοποιούν, πάνε απευθείας στην κοινωνία (το κράτος υποθέτουμε) για σκοπούς αντιθετικούς των αποτελεσμάτων της χρήσης τους. Στην σουηδία πχ χρηματοδοτουν την καμπάνια εναντίον του αλκοολισμού και της παραγωγής και κατανάλωσης οικοπαρασκευασμένων αλκοολικών ποτών που πολύ συχνά σε πάνε για κάθαρση στομάχου με τις πρώτες γουλιές. Βέβαια το τί θα γινόταν στην ελλάδα με κάτι τέτοιο για τα σκληρά ναρκωτικά είναι απλά τρομακτικό, αλλά σε ένα κανονικό κράτος εκτιμώ ότι θα λειτουργούσε. Βγάζεις από το παιχνίδι τους μαφιόζους, μειώνεις τις τιμές, διατηρώντας τες αλμυρούτσικες βέβαια, εξυγειαίνεις τον τρόπο διάθεσης και χρήσης, αποποινικοποιείς τους χρήστες και δεν τους αποξενώνεις από την κοινωνία, χρησιμοποιείς τα έσοδα για να μειώσεις την χρήση τους ή για να χρημοατοδοτήσεις προγράμματα απεξάρτησης. Δεν ξέρω μόνο τι είδους φυσικής προστασίας θα χρειαζόταν ένα τέτοιο δίκτυο από κλοπές, επιθέσεις κλπ.
    ΥΓ: Πρόσφατα γύρισε από το Μεξικό μία πολύ καλή φίλη από την Κρήτη η οποία ταξίδεψε ολομόναχή της κορίτσι πράμα -και πολύ όμορφη!- στο Μεξικό, διανυκτερεύοντας πάντα μέσω couchserfing και περνώντας από Juarez!. Πραγματικό είδωλο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ε αφού είναι Κρητικιά μην ανησυχείς, θα τους πάρει τα σκαλπ αν την πειράξουν και θα τα στολίσει στο φράκτη του μετοχιού

      Διαγραφή
  5. Κατ αρχάς να πω για τη συντέκνισσα μαγκιά της. Εγώ που φέρνω και σε Μεξικανός λόγω χρώματος και χαρακτηριστικών δεν ξέρω αν θα το έκανα.

    Όσο για το άλλο. Ξέρεις το μεγαλύτερο μέρος του μαύρου εμπορίου είναι το εμπόριο ανθρώπων. Το trafficking μεταναστών και γυναικών ανέρχεται στο 45% του παράνομου εμπορίου. Αν υπολογίσεις ότι αυτό περνάει απαραίτητα από τα σύνορα, καταλαβαίνεις πόσο σημαντικό commodity είναι τα σύνορο.

    Ρε σεις και οι δύο, καταστρέφεται τη νομική λογική της Ευρώπης και της Δύσης από την εποχή του Αριστοτέλη, ούτε καν του Kant. Φαντάζεστε τι αντιδράσεις της 'νομιμότητας' και των 'Χριστιάνο-ταλιμπάν' σε μια τέτοια πρόταση; Σκέφτεστε τι μίζα έχει να πέσει;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Ποια είναι χοντρικά αυτή η νομική λογική που καταστρέφεται ρε συ Ραμόν;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ότι φίλε Αταραξία το κράτος προστατεύει τους πολίτες από ανθρώπους, αντικείμενα και ουσίες που είναι επιβλαβή για τη δημόσια υγεία. Όταν κάτι τόσο καταστρεπτικό όπως τα σκληρά ναρκωτικά αφεθεί ελεύθερο, τότε αντικρούει στην έννοια της προστασίας της ζωής (θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα) και της δημόσιας υγείας. Γι αυτό.

      Διαγραφή
  7. Μάλλον τότε δεν ήμουνα σαφής. Μ το "νόμιμο" δεν εννοώ και "ελέυθερο". Με το σύστημα κρατικών καταστημάτων, όπου θα καταγράφεσαι, θα υπάρχει εύλογο όριο αγορών κατά κεφαλήν και διάφορα άλλα ημι-αποτρεπτικά, δεν θα είναι ακριβώς ελεύθερο, απλά θα φύγει από την στενή θηλιά του παράνομου εμπορίου. Όπου πλέον και στην καταστολή θα είναι ποιο ξεκάθαρα τα πράγματα. Οπότε τελικά με αυτόν τον τρόπο ίσως, εκ του αποτελέσματος, να προστατεύει το κράτος τους πολίτες από ουσίες που είναι επιβλαβείς για τη δημόσια υγεία. την ζωή τους και το δικαίωμα της δημόσιας υγείας. Ίσως τότε ο Αριστοτέλης να κοιμάται ήσυχος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή